Er doen heel wat misverstanden de ronde over meisjesbesnijdenis. Genitale verminking treft meer dan 200 miljoen meisjes wereldwijd maar het thema is nog steeds een groot taboe. Tussen feit, fictie en fake news: wij ontcijferen voor jullie de meest hardnekkige fabels over meisjesbesnijdenis.

© Foto:Plan International / Johanna De Tessières

Waar, of niet waar? 

Na het lezen van dit artikel zal je feit en fabel over meisjesbesnijdenis feilloos kunnen onderscheiden om de discussie aan tafel of op je telefoonscherm terug op het goede spoor te brengen. Waar of niet waar: heb jij je laten vangen door veralgemeningen of vooroordelen? Test jezelf.
 

1. "Besnijdenis is alleen erg wanneer het meisjes treft"

FOUT.  Hoewel de meeste internationale instellingen vanwege de onvergelijkbare oorzaken en gevolgen een duidelijk onderscheid maken tussen meisjesbesnijdenis en besnijdenis bij jongens, geven de afgelopen jaren meer en meer mannen te kennen dat ze lijden onder hun besnijdenis. Net zoals bij meisjesbesnijdenis, wordt bij jongens de integriteit van de geslachtsorganen geschonden zonder dat zij daar hun toestemming voor geven. Het Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek heeft hierover in mei 2017 een advies uitgebracht.

2. "Meisjesbesnijdenis wordt in stand gehouden door mannen"

FOUT.  Hoewel veel mannen meisjes- en vrouwenbesnijdenis ondersteunen als een middel om de seksualiteit van meisjes in toom te houden, zijn het voornamelijk vrouwen die de schadelijke traditie in stand houden. Dit is omdat besnijdenis in de meeste gevallen wordt uitgevoerd door vrouwen, moeders en grootmoeders. In traditionele dorpen zijn zij de meest fervente verdedigers zijn van genitale verminking.

3. "Meisjesbesnijdenis is een islamitische praktijk"

FOUT.  Meisjesbesnijdenis bestond al voor het ontstaan van de islam. Sommige studies wijzen erop dat de praktijk al werd beoefend in het Oude Egypte van de farao's waarna ze zich zou hebben verspreid naar Oost- en West-Afrika. De plaatselijke bevolking zou het gebruik toen hebben overgenomen en aangepast aan hun eigen tradities en overtuigingen, lang voor de islam als religie haar intrede in de regio maakte. 

4. "Alleen in Afrika worden meisjes besneden"

FOUT.  Terwijl de overgrote meerderheid van landen waar genitale verminking vaak voorkomt in Afrika gelegen zijn, zijn er ook veel slachtoffers in Azië (50% van de Indonesische vrouwen worden besneden), in het Midden-Oosten en in sommige gemeenschappen in Midden- en Zuid-Amerika.

Wist je trouwens dat nog niet zo lang geleden genitale verminking ook in Europa en de Verenigde Staten voorkwam? Van de 18e tot het midden van de 20e eeuw was besnijdenis een middel om meisjes en vrouwen te behandelen tegen "ziektes of psychische stoornissen" zoals masturbatie, nymfomanie, hysterie, epilepsie of homoseksualiteit. 

5. "Het volstaat om meisjesbesnijdenis bij wet te verbieden"

FOUT. De overgrote meerderheid van landen waar meisjesbesnijdenis wordt toegepast, heeft - soms heel erg strenge - wetten om deze praktijk te stoppen. Slechts in enkele landen, zoals in Mali, is meisjesbesnijdenis niet strafbaar. Meteen het bewijs dat een wet alleen niet volstaat om genitale verminking te stoppen. Wil je vooruitgang boeken, dan moet je de dialoog aangaan op gemeenschapsniveau.  

6. "Het zal nooit veranderen"

FOUT.  Veel landen hebben het probleem aangepakt met vaak spectaculaire resultaten. In Nigeria, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Liberia en Benin daalde het aantal genitale verminkingen met 50% in één generatie tijd. In Tanzania hebben meisjes drie keer minder kans slachtoffer te worden van genitale verminking dan hun moeders. Wereldwijd loopt een jong meisje vandaag 30% minder risico om te worden besneden dan 30 jaar geleden

Hoewel de praktijk wereldwijd steeds minder voorkomt, is deze daling niet evenredig met de bevolkingsgroei. Hierdoor zal het totale aantal besneden meisjes waarschijnlijk toenemen, ondanks de dalende trend. 

7. "Ouders die hun dochter laten besnijden zijn barbaren"

FOUT.  Meisjesbesnijdenis is een gruwelijke praktijk die moet worden gestopt. Maar om deze schending van meisjesrechten terug te draaien, is het noodzakelijk om inzicht te hebben in waarom ouders hun dochter laten besnijden. Vaak durven moeders niet weigeren omdat ze niet willen dat hun dochter gestigmatiseerd wordt in het dorp of afgewezen op school, of wordt bestempeld als onrein of lichtzinnig.

De sociale en familiale druk is enorm en vaak doorslaggevend, zelfs wanneer de ouders zelf genitale verminking niet ondersteunen. We moeten daarom voorzichtig zijn met de bewoordingen die worden gebruikt om ouders te veroordelen die hun dochters laten besnijden.

8. "Meisjes moeten maar gewoon nee zeggen"

FOUT. Genitale verminking wordt meestal toegepast op meisjes tussen 5 en 15 jaar. De meisjes weten niet wat hen te wachten staat wanneer ze naar de besnijdster worden gebracht. Elke 10 seconden wordt een meisje jonger dan 12 jaar genitaal verminkt en in 50% van de landen waar meisjesbesnijdenis vaak voorkomt, zijn de meeste meisjes al vóór hun vijfde besneden, zoals in Nigeria, Mali of Eritrea.

Dankzij bewustwordingsactiviteiten in gemeenschappen of scholen worden meisjes mondiger en durven ze weerstand bieden tegen de sociale druk. Daarom worden slachtoffers van genitale verminking steeds jonger. Sommige meisjes worden al enkele dagen na de geboorte besneden. Ze kunnen geen nee zeggen of hebben zelfs maar de tijd om te vragen wat er staat te gebeuren met hun lichaam.

Stop meisjesbesnijdenis!

  • Meer informatie over meisjesbesnijdenis, hoe Plan International genitale verminking bestrijdt en getuigenissen lees je op onze blog.
  • De petitie tegen meisjesbesnijdenis in Mali is gesloten. Bedankt voor jouw steun aan deze oproep. We houden jou op de hoogte van het verdere verloop van de actie.

MEER WETEN OVER ONZE ACTIES

Over de hele wereld komt Plan International op voor meisjesrechten en gendergelijkheid. Wil je meer weten over onze activiteiten? Schrijf je dan nu in op onze online nieuwsbrief.

Vind je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden!