In Guinee ondergaan bijna alle meisjes nog steeds genitale verminking. Meisjes die toch aan deze praktijk kunnen ontsnappen, worden door de gemeenschap beschouwd als abnormaal, onrein en losbandig. Ze worden vaak gediscrimineerd. Om deze situatie een halt toe te roepen organiseert Plan International met een lokale partner ontmoetingen tussen besneden en onbesneden meisjes. Op die manier willen we hen vrijuit laten spreken, mythes ontkrachten en de jongste generatie in staat stellen om de kloof uit het verleden te dichten.

Genitale verminking is sterk verankerd in de Guineese tradities. Het is een verplicht overgangsritueel voor meisjes. Volgens de recentste cijfers is bijna 97% van de vrouwen er besneden. Dat betekent dat vrouwelijke genitale verminking vaker voorkomt in Guinee dan in alle andere West‑Afrikaanse landen samen. Als we de vergelijking maken met de rest van de wereld, staat Guinee op de tweede plaats in de rangschikking.

Excisie is een vorm van genitale verminking waarbij de clitoris, de kleine schaamlippen, en in sommige gevallen ook de grote schaamlippen gedeeltelijk of volledig worden verwijderd. Excisie is bij wet strafbaar in Guinee en wordt beschouwd als een van de zwaarste schendingen van mensen‑ en vrouwenrechten.

VERZET TEGEN GENITALE VERMINKING: EEN MOEDIGE KEUZE

Toch zien we dat er de laatste jaren wat beweegt in Guinee. Op vraag van Plan International verzetten steeds meer ouders zich tegen genitale verminking, ook al worden ze daardoor verstoten door hun familie of hun dorp en brengen ze zichzelf soms in gevaar.

Mijn vader verzette zich tegen mijn besnijdenis omdat hij wist welke risico's dat inhield. Maar daarmee stuitte hij veel familieleden tegen de borst. Sindsdien willen mijn tantes niet meer met hem praten. Veel mensen in mijn omgeving vinden dat ik toch besneden moet worden.” 

Bintou, 13 jaar, is een van de meisjes die ontsnapte aan een genitale verminking

Bintou wordt vaak bespot door haar klasgenootjes, haar buren en haar familie omdat ze niet besneden is. Daarom stapte ze onmiddellijk mee in het project van Plan International en onze lokale partner AJKPS om de dialoog op te starten in haar dorp Kissidigou, in het oosten van Guinee.

Ik weet dat ik geluk heb gehad dat ik kon ontsnappen aan een besnijdenis, maar toch heb ik het niet gemakkelijk door alle pesterijen. Het is niet eerlijk. Veel meisjes moeten verbergen dat ze niet besneden zijn.  

EEN TONEELSTUK OM HET TABOE TE DOORBREKEN

Deze ochtend spelen Bintou en een dertigtal besneden en onbesneden meisjes in een theatervoorstelling over genitale verminking, die ze zelf met veel geduld hebben geschreven. Ouders en nieuwsgierige jongeren, meisjes en jongens, nemen plaats op de stoelen voor het podium.

Voordat het spektakel begint, zingen en dansen de lachende meisjes allemaal samen, hand in hand. Je kan onmogelijk weten wie van hen besneden is en wie niet.

Marie-Rose, een animatrice die de omkadering van het project verzorgt, kijkt toe.

In Guinee blijft het erg zeldzaam om als meisje onbesneden te zijn... De maatschappij legt een enorme druk op. Onbesneden meisjes worden beschouwd als 'bilakoro' (onrein). Op school worden ze gepest door hun klasgenoten. Door op deze manier de stilte rond genitale verminking te doorbreken, pakken ze het probleem aan.

Het toneelstuk begint. Het gaat over een meisje dat zich verzet tegen de traditie van besnijdenis in haar familie. De jonge meisjes spelen de sterren van de hemel. Er wordt geschreeuwd en er vloeien tranen. De ouders in het publiek zijn trots op hun dochters. Al is niet iedereen aanwezig: sommige ouders gaan niet akkoord met deze activiteit.

EEN DIALOOG OM VOORUITGANG TE BOEKEN

Het toneelstuk loopt goed af: het meisje wordt niet genitaal verminkt. De actrices groeten het publiek. Hun ogen schitteren van plezier en trots.

Daarna volgt er een bespreking. Iedereen kan vragen stellen. Je merkt dat de vragen soms gericht zijn aan de ouders die achteraan zitten. Wat maakt het uit. Iedereen mag vrijuit spreken. Oude meningsverschillen worden vergeten en vergeven.

Nafadima, 18 jaar, legt uit hoe haar besnijdenis verliep.

Ik werd besneden toen ik 5 jaar was. Ze hadden me verteld dat ik naar het bos zou gaan, in een boom zou klimmen, naar beneden zou springen en dat iemand me zou opvangen. Dat zou mijn initiatierite worden. Maar in werkelijkheid werd ik in het bos besneden. Daarvan ondervind ik nog steeds fysieke gevolgen. Ik heb vaak pijn en ik weet dat ik er heel mijn leven last van zal hebben. 

Door haar situatie voelde deze jonge vrouw zich geroepen om deel te nemen aan het project tegen genitale verminking dat door Plan International wordt gefinancierd.

Mensen noemen me ‘die Franse’. Ze zeggen dat ik ondanks mijn besnijdenis geen echte Guineese vrouw meer ben omdat ik me verzet tegen deze oude traditie. Dat vind ik niet erg. Ik weet wat de gevolgen van de besnijdenis zijn en ik kan jullie op het hart drukken dat ik blij ben dat jullie eraan ontsnapt zijn.”

EEN GENERATIE ZONDER GENITALE VERMINKING

Het toneel is afgelopen en de gesprekken lopen ten einde. De meisjes lachen, nemen selfies, klappen in hun handen. Lang leve hun zorgeloze jeugd. Uit gigantische boxen klinkt muziek en ze gooien de heupen los op r&b.

Een jonge deelneemster lacht ons toe aan de ingang:

Had je je zoiets kunnen indenken toen onze moeders jong waren? Onvoorstelbaar! Maar wij zijn een nieuwe generatie. Besnijdenis zal bij ons geen verdeeldheid meer zaaien.

Plan International en onze partners strijden in Guinee en in veel andere landen in Sub-Saharaans Afrika tegen vrouwelijke genitale verminking door middel van een aantal belangrijke projecten: sensibilisering en preventiecampagnes, gesprekken met de gemeenschappen, engagementen van religieuze leiders, wetten helpen creëren die elke vorm van geweld tegen vrouwen bestraffen...

Het is een werk van lange adem dat we stap voor stap moeten aanpakken, en waarbij we ook rekening moeten houden met de culturele tradities van elke gemeenschap. Zo zullen genitale verminking en seksueel geweld tegen meisjes geleidelijk aan tot het verleden behoren.

Vind je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden!