Menstrueren. Een onderwerp waar we véél te weinig over praten. Een taboe. Nochtans zijn er 800 miljoen meisjes en vrouwen per dag die menstrueren. Ongesteldheid is dus heel normaal en gezond. Toch gaat deze maandelijkse gebeurtenis gepaard met schaamte en onzekerheid. En dat is nergens voor nodig.

Wist je dat:

  • In sommige landen het taboe zo groot is dat meisjes en jongens niet weten wat menstrueren is. Als het dan zover is, denken sommige meisjes dat ze doodgaan omdat ze bloeden.
  • Ongeveer 500 miljoen meisjes en vrouwen geen toegang hebben tot fatsoenlijke voorzieningen om zichzelf te verzorgen tijdens hun maandstonden.
  • Bij gebrek aan maandverband, tampons en menstruatiecups of bij gebrek aan inkomen, meisjes en vrouwen andere producten gebruiken zoals bananenbladeren, kranten of aarde. Dit kan ernstige gezondheidsproblemen tot gevolg hebben.
  • In vele landen de mannen kiezen waar het geld aan besteed wordt en zij vaak niet beseffen dat het noodzakelijk is om ook geld te besteden aan menstruele hygiëne.
  • In vele landen meisjes helemaal niet naar school gaan tijdens hun menstruatie. Omdat er geen aparte toiletten zijn waar ze een beetje privacy hebben of omdat ze worden uitgelachen, of omdat het te beschamend is.
  • In India en Nepal het soms nog gebeurt dat meisjes en vrouwen tijdens hun maandstonden uit huis gezet worden of verbannen worden naar menstruatiehutjes. Waarom? Ze zouden onrein zijn. Deze praktijk – die chhaupadi heet – is verboden door de Nepalese overheid en er staat zelfs een gevangenisstraf op, maar het gebeurt nog steeds. 1 week per maand.
  • In Oeganda het nog kan voorkomen dat je als vrouw niet door de tuin mag wandelen als je menstrueert, omdat ze geloven dat de planten daardoor doodgaan. 

Vloeien deze reacties voort uit religieuze overtuigingen? Zeker niet. In veel landen met verschillende religies over de hele wereld heersen er stigma’s en taboes rond menstruatie. En dat heeft gevolgen op het opleidings- en het gezondheidsniveau, de kans om een inkomen te hebben, de kans om deel te kunnen nemen aan dagelijkse activiteiten zoals school, werk of sport. Iets wat een klein probleem lijkt, heeft dus al snel grote gevolgen. Een meisje dat geen maandverband heeft, kan niet naar school gaan en heeft dus geen opleiding. Een vrouw die geen maandverband heeft, kan niet gaan werken en kan bijgevolg geen inkomen verdienen.

Meisjes in Oeganda

 

Doorbreek de stilte!

Het is een diepgewortelde problematiek die lastig is om eruit te krijgen, maar het is niet onmogelijk.

De stilte rond menstruatie heeft een enorme impact op meisjes en vrouwen. Daarom willen wij het wél hebben over regels. Met name de andere regels die gelden voor meisjes dan voor jongens. Wanneer meisjes en vrouwen hun maandstonden hebben, wordt hun vrijheid enorm beperkt op vlak van wat ze eten, waar ze naartoe kunnen, wat ze mogen aanraken, met wie ze mogen praten, ... Bovendien worden ze vaak gepest en uitgelachen. Op veel plekken in de wereld is menstrueren nog steeds een groot taboe.

Menstruele hygiëne krijgt dan ook een centrale plaats in veel van onze programma's over de gezondheid en verzorging van meisjes en vrouwen. Bovendien ijveren we – vooral in Azië en Afrika – al meerdere jaren om alle belemmeringen en taboes die er zijn over meisjes en over menstruatie te doorbreken. We betrekken ook jongens, mannen, onderwijzers en verplegend personeel in de dialoog over deze problematiek. De boodschap die we uitdragen? Menstrueren is heel normaal!

Project in de kijker: Menstruatiekits in vluchtelingenkamp Tanzania

In het vluchtelingenkamp Nduta in Tanzania, de verblijfplaats van meer dan 78.000 Burundese vluchtelingen, gaat de menstruatie van meisjes gepaard met schaamte en ongemak. Hierdoor missen ze enkele dagen per maand school, wat hun toekomst in het gedrang brengt. Tijdens noodsituaties worden meisjes geconfronteerd met extra risico’s, zoals kinderarbeid, kindhuwelijken en seksueel misbruik. Dit kan leiden tot seksuele gezondheidsproblemen en tienerzwangerschappen. Door meisjes op school te houden, verminderen deze risico’s aanzienlijk.

Plan International werkt actief in dit vluchtelingenkamp om meisjes op school te houden, ook tijdens hun menstruatie. We delen verzorgingskits uit aan de adolescente meisjes in het kamp met herbruikbaar maandverband, zeep, ondergoed, bodylotion, een kam en een kitenge (kledingsstuk om rond hoofd of heupen te wikkelen). Daarnaast leren de meisjes op school in het kamp hoe ze moeten omgaan met hun menstruatie. Daar leren ze ook menstruatie-armbandjes maken zodat ze hun menstruatiecyclus kunnen bijhouden aan de hand van parels.

Menstruatie-armbandjes die de menstruatiecyclus bijhouden. Meisjes en vrouwen leren hoe ze met hun maandstonden moeten omgaan. Een medewerker van Plan International praat met vluchtelingenmeisjes over hun menstruatie en hygiëne.

Menstruatie-armbandjes die de menstruatiecyclus bijhouden.
Menstruatie-armbandjes die de menstruatiecyclus bijhouden.

Meisjes en vrouwen leren hoe ze met hun maandstonden moeten omgaan.
Meisjes en vrouwen leren hoe ze met hun maandstonden moeten omgaan.

Een medewerker van Plan International praat met vluchtelingenmeisjes over hun menstruatie en hygiëne.
Een medewerker van Plan International praat met vluchtelingenmeisjes over hun menstruatie en hygiëne.

Afgelopen project: Taboes doorbreken over menstruatie in Oeganda

Het ‘Menstrual Hygiene Management’-project in Oeganda bewees dat het doorbreken van taboes over menstruatie mogelijk is. Met dialoog en theater werd op een luchtige manier aan meisjes en jongens uitgelegd dat menstrueren heel normaal is, dat meisjes zich hiervoor dus niet moeten schamen en jongens hen niet mogen uitlachen. De leerlingen en leerkrachten van enkele scholen op het platteland leerden ook om zelf herbruikbaar maandverband te maken. De jongens maakten daarbij zelfs maandverbanden voor hun zusjes en moeders. Ten slotte werden er ook info- en opleidingssessies gehouden voor kinderen, jongeren, ouders en gezondheidswerkers in scholen. Door deze initiatieven droeg de hele gemeenschap bij aan het doorbreken van het taboe rond menstruatie.

Plan International wil aan alle meisjes hun verloren stem en kracht terruggeven, zodat ze voortaan wél naar school kunnen, wél kunnen deelnemen aan het dagelijkse leven en wél hun toekomst in eigen handen kunnen nemen!

Meisjes tonen hun zelfgemaakte, herbruikbare maandverbanden. Met behulp van straattheater leert de gemeenschap over menstruatie. Kinderen maken maandverbanden op school. Jongen maakt zelf een herbruikbaar maandverband op school.

Meisjes tonen hun zelfgemaakte, herbruikbare maandverbanden.
Meisjes tonen hun zelfgemaakte, herbruikbare maandverbanden.

Met behulp van straattheater leert de gemeenschap over menstruatie.
Met behulp van straattheater leert de gemeenschap over menstruatie.

Kinderen maken maandverbanden op school.
Kinderen maken maandverbanden op school.

Jongen maakt zelf een herbruikbaar maandverband op school.
Jongen maakt zelf een herbruikbaar maandverband op school.

Vind je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden!