Het conflict in Zuid-Soedan zorgde de laatste vijf jaar voor vier miljoen mensen op de vlucht. Al zeven miljoen mensen hadden nood aan humanitaire hulp. Het leven van de betrokkenen is verwoest, niet in het minst dat van tienermeisjes. Hun veiligheid, gezondheid en toekomstperspectieven zijn ernstiger bedreigd dan die van tienerongens en volwassen vrouwen. Vaak worden hun rechten en noden genegeerd, precies omdat ze jong en vrouw zijn.

Plan International nam het initiatief voor een onderzoek waarin meisjes, hun gezinsleden en hun dorpsgenoten op verschillende plaatsen in Zuid-Soedan en Oeganda werden bevraagd. Het onderzoek zocht uit hoe meisjes uit twee leeftijdsgroepen (10-14 jaar en 15-19 jaar) omgaan met de impact die de crisis op hen heeft. Het rapport laat hun stem horen vanuit hun eigen unieke standpunt en legt uit hoe zij denken over de hulp die ze kregen en welke hulp het beste werkt. 

Meisje tussen 15 en 19 jaar, Yei*

Wat vertelden meisjes ons?

Meisjes zijn bang: niet alleen van gewapende mannen in de straten, maar ook van familieleden, voor zogenaamd gendergerelateerd geweld. Onder meer gedwongen kind- en tienerhuwelijken zetten hun gezondheid, hun ontwikkeling en hun algemeen welzijn op het spel.

Soldaten in ons dorp dreigen ermee om meisjes te verkrachten en hen daarna tot een huwelijk te dwingen.

Meisje tussen 15 en 19 jaar, Nimule

Ze hebben honger: 77 procent vertelt dat ze onvoldoende te eten hebben. Hun gezondheid leidt eronder en hun concentratie op school daalt.

Ja, soms gaan we met honger slapen. Ik verkoop soms spullen om geld voor eten te verdienen.

Meisje tussen 15 en 19 jaar, Yei

Ze hebben te veel taken: meisjes moeten zorgen voor broers en zussen, helpen in het huishouden en ze verdienen extra geld waar ze kunnen. Allemaal kostbare tijd die ze niet op de schoolbanken doorbrengen, met een enorme impact op hun toekomst.

Ik maak me het meest zorgen dat ik door al de huishoudtaken niet voldoende tijd heb om te blokken. Straks slaag ik niet voor mijn examens.

Meisje, 17 jaar, Baratuka

 

Uitzichtloze situatie

Er is weinig of geen gezondheidszorg: de infrastructuur is grotendeels verwoest en de kost van medicatie en behandeling swingt de pan uit. Meisjes hebben maar heel beperkt toegang tot informatie over seksuele gezondheid – opnieuw met desastreuze gevolgen voor hun toekomst. Ondanks de hoge nood is de ondersteuning van psychische gezondheidsproblemen haast onbestaande.

Ngo-medewerker, Torit

26 % van de geïnterviewde meisjes in Zuid-Soedan gaf aan dat ze het voorbije jaar minstens één keer overwogen om een eind aan hun leven te maken.

Hoop

Ondanks dit alles, getuigt het rapport ook van hoop, volharding en een indrukwekkende veerkracht. Adolescente meisjes wijzen verschillende factoren aan die cruciaal zijn om te overleven en om hun gezin en gemeenschap te ondersteunen. De belangrijkste zijn:

  • Ouders: meisjes benadrukken het belang van een aanwezige moeder of vader. Een gezin is van het grootste belang voor hun emotioneel welzijn, en als bescherming tegen geweld, armoede en honger.

[Ik] ken kinderen die recent mishandeld of misbruikt zijn: zwaar werk, aanranding, geen toegang tot onderwijs … er zijn veel weeskinderen waar niemand voor zorgt. Meisje, 16, Nyumanzi

  • Onderwijs: adolescente meisjes geven herhaaldelijk aan dat toegang tot onderwijs een cruciale factor in hun leven is. Onderwijs verbetert hun toekomst door hun onafhankelijkheid en jobkansen te vergroten. Daarnaast beschermt onderwijs hen ook vandaag omdat ze de kans hebben om een netwerk uit te bouwen buiten hun gezin en omdat hun opleiding een reden kan zijn tegen een gedwongen kindhuwelijk.

16 % vrouwen van 15 jaar en ouder in Zuid-Soedan kan lezen en schrijven. 

Mary is 18 jaar en gaat naar school in Nimule. Foto: Plan International

 

Stemmen uit Zuid-Soedan: aanbevelingen van meisjes

Hoewel het aantal meisjes dat diep getroffen wordt door de crisis in Zuid-Soedan enorm is, worden ze zelden gevraagd naar hun verwachtingen en noden. Hun eigen gemeenschap en de humanitaire sector besteden doorgaans weinig aandacht aan hen. Dit onderzoek wil dat rechtzetten: het benadrukt dat meisjes en jonge vrouwen rechten hebben, en dat hun ideeën en meningen over de situatie waar ze middenin zitten er toe doet. Ze zijn het waard om naar te luisteren en om rekening mee te houden.

We weten dat meisjes vragen om bescherming: fysiek, emotioneel en het veiligstellen van hun toekomst. Ze benadrukken het belang van onderwijs en zijn vastberaden om hun bijdrage te doen aan de heropbouw, niet alleen van hun eigen levens, maar ook van hun gemeenschappen en hun land.

De aanbevelingen komen dan ook tot stand op basis van hun prioriteiten.

  • Luister naar meisjes, thuis en in hun gemeenschap: geef hen een platform en zet processen op die tienermeisjes betrekken bij planning van programma’s en bij besluitvorming.

  • Zorg dat er niet geraakt wordt aan onderwijs voor meisjes. Elimineer obstakels die de toegang van meisjes tot school in de weg staan:


    in het systeem: kwaliteit van het onderwijs, huishoudelijke takenlast.


    én praktisch: aangepast sanitair, financiële kost van schoolgeld en -materiaal.

  • Maak een prioriteit van het voorzien van info en diensten op maat van meisjes: ondersteuning van mentale gezondheidsproblemen en seksuele voorlichting, gezondheid en rechten.

  • Pak gendergericht geweld in elke vorm aan door veilige plaatsen voor meisjes te voorzien en via vormingen rond positieve gedragsveranderingen voor gezinnen en gemeenschappen.

Meer lezen

Vind je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden!