We willen allemaal dat onze dochters en zonen vrije, gelukkige volwassenen worden die gelijke kansen krijgen. Maar wat als we in onze strijd voor gendergelijkheid jongens over het hoofd zien? Een recent artikel uit de New York Times stelt deze vraag. De krant vertrekt vanuit een opmerkelijke vaststelling: hoewel velen onder ons vinden dat meisjes zelf moeten kiezen wat ze met hun leven willen en dat we ze niet in hokjes mogen stoppen, blijken we het moeilijker te hebben om ook zo te denken over jongens. Kunnen we daar iets aan doen? Jawel! De tien handige tips van Claire Caine Miller zijn alvast een goed begin. 

Kinderen van jongs af aan dezelfde keuzes en mogelijkheden geven, of ze nu een jongen of een meisje zijn: er is nog wel wat werk aan de winkel. Maar toch beseffen meer en meer mensen dat het belangrijk is hun dochtertje te zeggen dat ze slim is geweest, of moedig, en niet alleen dat ze lief of mooi is. Astronaut, juf, mama, ingenieur, danseres, prinses…: de dromen van onze dochters worden diverser en ambitieuzer, en steeds vaker mogen ze die ook najagen.

Maar denken we op dezelfde manier over onze jongens? Of schrikken we nog altijd op wanneer ze ‘meisjesachtig’ doen, interesse tonen in ‘meisjesspeelgoed’ of dromen van een ‘vrouwelijk’ beroep? Het is duidelijk dat ook jongens met clichés af te rekenen hebben. Vaak onbewust leggen we hen verwachtingen op. En zo geven we ze natuurlijk een idee mee van rollenpatronen, waar niemand baat bij heeft.

De Amerikaanse genderexpert Gloria Steinem vat het zo samen:

Ik ben blij dat we onze dochters meer zoals onze zonen beginnen op te voeden, maar het zal nooit werken als we onze zonen niet wat meer zoals onze dochters opvoeden.”

Tien tips

Claire Cain Miller, genderspecialiste bij de New York Times, interviewde neurowetenschappers, economen, psychologen en andere specialisten. Ze bundelde haar bevindingen in tien simpele tips, interessant voor iedereen die met kinderen in aanraking komt. 

1. Laat hem wenen

Tot de leeftijd van vijf huilen kinderen – jongens en meisjes – even vaak. Het is doorgaans rond die leeftijd dat we jongens beginnen te zeggen dat ze maar beter stoppen met wenen en flink moeten zijn, dat ze toch wel niet bang zijn zeker, of ‘jij bent een sterke jongen en jongens wenen niet als ze pijn hebben’. Waarom benaderen we jongens zo? Waarom zouden ze hun tranen moeten verbijten en hun kwetsbaarheid verstoppen? Geef hen net als meisjes de kans om hun gevoelens van angst, verdriet of pijn te uiten en te verwoorden.

2. Geef hem rolmodellen

Rolmodellen inspireren. Vertel je zonen over interessante mannen én vrouwen. Laat ze kijken naar de Rode Duivels en de Red Flames, vertel hen over Albert Einstein en Marie Curie, spreek over Martin Luther King en Rosa Parks. Ban de verhaaltjes waarin het alleen maar gaat over weerloze meisjes en stoere kerels en bekijk films over heldinnen.  

3. Speelgoed en hobby's: laat hem kiezen

Wist je dat er nu veel meer onderscheid wordt gemaakt tussen ‘meisjesspeelgoed’ en ‘jongensspeelgoed’ dan vijftig jaar geleden? Een folder waarin reclame wordt gemaakt voor een grijze spelcomputer voor jongens met 50 functies en een roze spelcomputer met 25 functies voor meisjes: het bestaat. Roze prinsessen versus blauwe vrachtautootjes vinden we niet alleen bij het speelgoed, dezelfde figuren komen terug op drinkbekers en tandenborstels. Geen wonder dat interesses van kinderen onbewust die richting uitgaan.

Laat je niet leiden door de marketeers die uit speelgoed of meisjes- en jongensgadgets geld moeten slaan. Vermijd de clichés. We moeten kinderen van jongs af aan ook meer zelf laten kiezen. Waarom zijn we niet laaiend enthousiast als onze zonen willen balletdansen of armbandjes willen maken, terwijl we tegenwoordig supporteren voor onze voetballende dochters die met wetenschapsdozen spelen? Is het omdat we eigenschappen die we als typisch meisjesachtig of vrouwelijk zien minderwaardig vinden?

4. Laat hem helpen in het huishouden

In België helpen meisjes tussen 12 en 17 elke week twee uur langer in het huishouden dan jongens, zeggen cijfers van de FOD Economie. Wereldwijd spenderen meisjes tussen 10 en 14 jaar zelfs 50% meer tijd aan huishoudelijke taken. Waarom laten we dat gebeuren? Zou het niet beter zijn – voor meisjes én voor jongens – als we ervoor zorgden dat jongens even goed worden in opruimen, poetsen en koken en dat al van jongs af aan leren?

5. Laat hem zorgen

Zorgen blijft wereldwijd vooral een taak van de vrouw, ook als ze voltijds werkt. Dat is zeker het geval in armere landen. Hoeveel meisjes worden niet van school gehouden om voor ouderen, zieken of jonge kinderen te zorgen, terwijl hun broers op de schoolbanken zitten? Tijd voor een mentaliteitsverandering, niet? Zeker nu het aantal jobs in de zorgsector in stijgende lijn gaat.

Onze jongens mogen best leren dat we voor elkáár moeten zorgen. Vraag je zoon om samen soep te maken voor de zieke buurman, of moedig hem aan om oma te gaan bezoeken in het ziekenhuis. Maak hem verantwoordelijk om te zorgen voor een huisdier of jongere broertjes en zusjes. Moedig hem aan om te babysitten of leider te worden in de jeugdbeweging. Op die manier ontwikkelt je zoon een belangrijke eigenschap: empathie.

6. Zorg zelf voor evenwicht in het huishouden

Als je je kind wil leren wat gelijkheid betekent, geef dan voldoende aandacht aan hoe thuis de klussen verdeeld worden. Wanneer mama kookt en poetst, terwijl papa vaak van huis is voor het werk en thuis alleen maar het gras maait, leg dan aan je kind uit wat daarvoor de redenen zijn en dat mama en papa zich daar allebei goed bij voelen. En mocht het niet zo zijn, probeer dan zelf naar een evenwichtiger taakverdeling te streven. Hetzelfde geldt voor oma's en opa's, twee papa's en meter, twee mama's en hun beste vriend, enzovoort. 

7. Moedig hem aan om vrienden én vriendinnen te maken

Tegen het einde van de basisschool trekken jongens en meisjes steeds meer apart met elkaar op. Blijkt dat die kliekjesvorming ervoor zorgt dat kinderen sneller vooroordelen krijgen. Nochtans worden kinderen die vaker spelen met vriendjes van het andere geslacht beter in communicatie en problemen oplossen. Het is dus een goed idee om verjaardagsfeestjes te organiseren met vriendjes én vriendinnen, om in gemengde sportteams te spelen, enzovoort.

8. Leer hem dat ‘nee’ ook echt ‘nee’ is.

Leer kinderen al vanaf de kleuterklas om toestemming te vragen voor ze het lichaam van iemand anders aanraken. Toon hen ook hoe sterk ‘nee’ is in die context en stop zelf met hen kietelen of worstelen als ze ‘nee’ zeggen. Toon hoe je op een gezonde manier problemen of conflicten oplost door het onderling toe te passen. Praat met je zoon en oefen hoe hij zou kunnen tussenkomen als hij pestgedrag opmerkt of wanneer meisjes lastiggevallen worden.

9. Leer hem dat ‘meisje’ geen scheldwoord is

Gebruik geen uitdrukkingen als ‘je loopt als een meisje’ of ‘doe niet zo meisjesachtig’.Vermijd ook seksistische grapjes. Onderzoek van sociologe Emily Kanes toont aan dat ouders nog heel vaak – ook in hun woordenschat – klassieke rollenpatronen kracht bijzetten tegenover jongens, uit angst dat ze anders geplaagd zouden worden om hun ‘meisjesachtige’ gedrag. Op die manier krijgen jongens het idee dat meisjes en vrouwelijke eigenschappen minderwaardig zijn.

10. Praat erover

Wanneer je kind in het dagelijkse leven op stereotypen botst, stel die dan in vraag. Bij het voorlezen bijvoorbeeld. ‘Waarom draagt mamabeer altijd een schort en blijft ze altijd thuis? Zou het ook anders kunnen?’ Of wanneer je zoon oefent voor het schoolfeest en alle jongens in stoere outfit op hun geknutselde muziekinstrument moeten spelen, terwijl de meisjes in roze T-shirtjes een dansje doen. Dan kan je vragen of je kind het normaal vindt dat de jongens en de meisjes iets anders moeten inoefenen. En of hij wel gitaar wil spelen, want misschien wil hij liever dansen. Reclame, ook daar valt veel over te zeggen. Praat erover wanneer vrouwen in reclame als louter lustobject, dom blondje of de mindere van de man worden voorgesteld. Vanaf de leeftijd van 3 jaar starten kinderen stereotypen op te merken. Door ze in vraag te stellen, worden ze minder vanzelfsprekend.

Gendergelijkheid wereldwijd

We weten dat meisjes over de hele wereld vaker gediscrimineerd worden en minder kansen krijgen dan jongens, simpelweg omdat ze meisjes zijn. Ze trouwen minderjarig, worden genitaal verminkt, uitgebuit. Vaak kunnen of mogen ze niet naar school en hebben ze hun toekomst niet zelf in handen. Dit onrecht aanpakken is voor Plan nog altijd prioriteit nummer één, elke dag opnieuw, overal ter wereld. Zonder de rol van jongens te vergeten, dat spreekt!

Lees meer over onze campagne 'Unlock the Power of Girls'

Weg met clichés: ook voor jongens

Vind je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden!